Appeal - Appelpereleer

Greenbrand - Appeal-10-2.jpg

Vorig jaar wisselden wij een huis in het dorpscentrum in voor een grotere kangoeroewoning “op den buiten” inclusief een flinke kluit tuin. Pièce de résistance in die tuin is een enorme perenboom. Prachtig om naar te kijken maar vrijwel onmogelijk om te plukken. Augustus en september stonden dan ook in het teken van het oprapen en wegwerken van rotte peren. Risicovol (wespen! vallend fruit!) maar ook een logistieke nachtmerrie. Een tiental volle kruiwagens met peren in diverse staat van ontbinding verdwenen in de perkjes. Meermaals heb ik bedacht: hier moet toch een betere oplossing voor bestaan?

Enter Appeal, het onderzoeksproject van Evert, Joachim en Yana, waarin ze op zoek gaan naar een manier om van fruit-afval een leervervanger te maken.

Greenbrand - Appeal-24.jpg

We gaan zitten in de cafetaria van de campus UCLL. Op tafel liggen de pronkstukken van hun experimenten uitgestald: allerlei lappen die in meer of mindere mate een typisch stuk leer benaderen. Ik pak er enkele op. Sommige zijn nogal ruw en brokkelig terwijl andere opmerkelijk soepel en glad zijn. “Eigenlijk hadden we verbazend snel een product in handen dat erg leer-achtig was,’zegt Joachim. ‘We kunnen het ook in allerlei kleuren produceren al zijn sommige kleuren wat makkelijker dan andere. Onze toegevoegde waarde zal er vooral in liggen een juiste cocktail van additieven op te stellen om de lappen de juiste eigenschappen mee te geven.’

Als ik hen vraag hoe een typische dag in het labo eruit ziet beginnen ze te lachen. ‘Het is koken-eten met een beetje chemie. We beginnen met het mixen van appels en peren in een grote industriële mixer, dan koken we het op en smeren we het uit om te laten drogen. Een stevig deel van onze dag bestaat uit opruimen en kuisen. Die boel plakt…,’ vertrouwt Yana me toe. ‘Voorlopig is het nog erg experimenteel maar zodra we een goede samenstelling hebben, kunnen we het proces standaardiseren.

“Wat ons project betreft, moeten we zeggen dat we niet de enigen zijn die hieraan werken. In Nederland experimenteren ze met havenproducten (bijvoorbeeld mango’s) en andere bedrijven werken met druif of ananas. Commercieel is het nog niet inzetbaar. Maar het leeft wel. Voor ons moet het in eerste plaats een lokaal verhaal zijn. We zitten hier op een steenworp van de Belgische fruitstreek en appelen en peren vormen 90% van onze totaal fruitteelt” zegt Evert.

Wat de grondstof betreft zit Appeal dan ook gebeiteld. Veel fruitbedrijven zitten met een enorme reststroom van GFT afval waarvan het meeste bij noodzaak wordt aangewend als veevoeder of voor de bemesting van akkers. De uitdaging ligt er in een hoogwaardiger product te maken van dit fruitafval. ‘Leer is een relatief duurzaam product: het is stevig, flexibel, gaat erg lang mee. Maar veel bedrijven en makers zijn op zoek naar ecologische en dier-vriendelijke alternatieven,’ zegt Evert. Sinds ze enige tijd terug wat persaandacht kregen, worden ze voortdurend bestookt door geïnteresseerden.

Greenbrand - Appeal-2.jpg

Het trio droomt dan ook openlijk van de verdere mogelijkheden om hun nieuwe product optimaal te verspreiden. Eens het materiaal op punt staat zullen we een externe partner zoeken voor het verspreiden van ons materiaal aangezien dat niet de core-business is van een onderzoeksinstelling. Maar dat lukt wel. Er is veel vraag naar dus als we een goed product hebben, komt dat wel goed,’ zegt Evert.

Naar het einde van ons gesprek toe loopt Anouk Kuyckx binnen. Anouk werkt als eindejaars aan de MAD faculty van de PXL samen met Appeal om een leren handtas te ontwikkelen uit hun leren lappen. Het ontwerpen loopt echter niet helemaal als gepland: het leer is niet soepel genoeg waardoor het breekt. Ik zie Yana, Joachim en Evert luidop nadenken en ideeën uitwisselen. Misschien toch met andere fruitvezels? Of we voegen wat meer pectine toe?

‘Het is een beetje zoals bij biologische afbreekbare plastics,’ zegt Joachim. ‘Niet alleen is de prijs een uitdaging - afval omzetten naar een grondstof is duur. Het product zelf is vaak niet even goed als wat het moet gaan vervangen. Onze eerste leren lapjes waren mooi maar erg gevoelig aan water. Een schoen maken met ons appel-leer, dat zit er niet meteen in.’ Maar dat wil niet zeggen dat het product geen toepassingen heeft. ‘We blijven sleutelen tot we de ideale mix gevonden hebben. Ook zijn we afgestapt van het idee dat het alle leer moet vervangen en meer beginnen kijken naar de feitelijke eigenschappen. Zo kan je het heel gemakkelijk vormen, is het bijzonder energie-efficiënt en natuurlijk biologisch afbreekbaar. Naast esthetische ledertoepassingen (bijvoorbeeld bekleding van muren) kan het misschien zelfs dienen als een goed alternatief voor worteldoek in de tuinbouw. Daarnaast zijn we samen met Belorta (de fruitveiling) aan het kijken of we er fruitbakjes van kunnen maken die de single-use-plastic bakjes waarin nu bijvoorbeeld frambozen zitten, kunnen vervangen”

Greenbrand - Appeal-11.jpg

Bij appeal bruist het van enthousiasme. Een totaaloplossing voor leder zal hun product niet (meteen?) vormen maar de veelheid aan andere mogelijke toepassingen werkt inspirerend.


Appeal is een onderzoek aan de UC Leuven Limburg in samenwerking met Vlaanderen Circulair.

Voor meer informatie, surf naar Vlaanderen Circulair.

Met dank aan Pipo voor de rondleiding en de fotolocatie